«πλήρωσε το φόρο και κοιμήσου πεινασμένος»

Τον τελευταίο μήνα η Λευκορωσία ταλανίζεται από διαδηλώσεις. Οι αναλύσεις που ερμηνεύουν τις πορείες της Λευκορωσίας ως γεωπολιτικό παράγωγο της απόκλισης της από τη Ρωσική πολιτική είναι τουλάχιστον αποπροσανατολιστικές και επικίνδυνες. Για να γίνει κατανοητό το τι συμβαίνει εκεί, αλλά και γιατί αυτό μας αφορά ως προς τα αναλυτικά συμπεράσματα πρέπει να γίνει μια μικρή έστω ανάλυση του τι είναι και πως έφτασε ως εδώ η Λευκορωσία. Η ιστορία της πολιτικής είναι όχι η γεωπολιτική αλλά η ιστορία της ταξικής πάλης της χώρας. Γιατί όμως δεν ακούμε τίποτα από τα ελληνικά-κινηματικά και μη-μέσα για τις πορείες στη Λευκορωσία; Γιατί οι πορείες εκεί έχοντας βαθιά κοινωνικό χαρακτήρα με σχετικά αδιαμεσολάβητο τρόπο, σε συνδυασμό με με την απροσδιόριστη εξωτερική πολιτική της χώρας που προσπαθεί να εξισορροπήσει τις εσωτερικές της αντιφάσεις, δεν ταιριάζει σε καμία γεωπολιτική ανάλυση του όψιμου αγοραίου αντι-ιμπεριαλισμού .

Πως φτάσαμε ως εδώ.

Η Λευκορωσία σε αντίθεση με τις άλλες μετα-σοβιετικές δημοκρατίες του ευρωπαϊκού εδάφους (Ουκρανία, Γεωργία, Μολδαβία) δεν υπέστη το σοκ της μετάβασης, Με την διάλυση της σοβιετικής ένωσης η Λευκορωσία δεν ακολούθησε ακραία και άμεση φιλελευθεροποίηση. Αντιθέτως κράτησε σε μεγάλο βαθμό το κεφάλαιο της κρατικά ελεγχόμενο (το 80% της κίνησης κεφαλαίου της χώρας είναι κρατικό), η σοβιετική νομοθεσία σε μεγάλο βαθμό έμεινε ανέγγιχτη, Η Λευκορωσία ήδη από την σοβιετική εποχή ήταν μια βαριά εκβιομηχανισμένη χώρα, που προμήθευε με βαρύ εξοπλισμό το σύνολο του ανατολικού μπλόκ. Τα εργοστάσια αυτά παρέμειναν υπό κρατικό έλεγχο, όπως και η κεντρική τράπεζα της χώρας (1998). Μετά από μια σύντομη περίοδο αναταραχής μεταξύ 1991-1994 η Λευκορωσία υπό την ηγεσία του Αλεξάντρ Λουκασένκο ξαναγύρισε γρήγορα στο σοβιετικό σύστημα. Τα παλιά σοβιετικά σύμβολα, του στρατού, της αστυνομίας, και της νομοθεσίας επανήλθαν. Ο Λουκασένκο σε δύο δημοψηφίσματα το 1994 και το 1996 θα δεσμευτεί να κρατήσει τη χώρα σε ένα καθεστώς όσο το δυνατόν πιο κοντά στο σοβιετικό μοντέλο ενώ θα δημιουργήσει την πρώτη χωρίς βίζα οικονομική ένωση με τη Ρωσιά, Από το 1999 και με την άνοδο του Β.Πούτιν στην εξουσία στη Ρωσία, η χώρα ακολουθεί σταθερή φιλορωσική πολιτική, κυρίως βρίσκοντας αγορές για τα εξαγωγικά της προϊόντα στη Ρωσία και την Ουκρανία, και σε αντάλλαγμα λάμβανε οικονομική βοήθεια απο τη Ρωσία καθώς και ιδιαίτερα προνομιακή ενεργειακή πολιτική. Η Λευκορωσία προμηθεύεται για τις βιομηχανίες της πρώτες ύλες και φυσικό αέριο σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές και με δυνατότητα πίστωσης από τη Ρωσία. Αυτή η πολιτική είχε τρεις βασικές επιπτώσεις: η Λευκορωσία δεν βίωσε ουσιαστικό οικονομικό σοκ, καθώς οι οικονομικές συνθήκες τις χώρας άλλαξαν πολύ αργά και υπό σταθερό κρατικό έλεγχο. Το καθεστώς παρέμεινε μετά το 1994 σταθερό με το Λουκασένκο να βρίσκεται από τότε μέχρι σήμερα σταθερά στην εξουσία και να μην έχουν γίνει ελεύθερες εκλογές στη χώρα από το 1994. Αυτό συνοδεύτηκε από μια αύξηση του αστυνομικού κράτους, Τέλος, ενώ όπως είναι λογικό στην αρχή μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού στήριξε τον Λουκασένκο στην πολιτική σταθερότητας-κυρίως αφού στις γειτονικές χώρες η οικονομική αστάθεια που εντείνονταν προκαλούσε φόβο, από ένα σημείο και μετά η πολιτική του άρχισε να προκαλεί-έστω και ισχνές-δυσαρέσκειες.

(περισσότερα…)

συνέχεια